Ekonomi

Büyük ekonomi olacağız derken nasıl zirveden aşağı kayıp fakirleştik?

Bir Öğretmenler Günü daha geride kaldı. Olağan değişen bir şey yok. Yıllar evvel bir öğretmen arkadaşım vardı. O vakit da öğretmenler geçinemiyordu. Yaz tatillerinde, çalışmadığı vakitlerde ek iş yapıyordu. Pazarcılık yapıyordu. İç çamaşırı satıyordu. Sordum:

-Nasıl satıyorsun?

– Ne var bunda, bu da iş… Başıma geçiriyorum iç çamaşırını bağıra bağıra satıyorum.

Çok gülmüştüm, ağır siyaset muhabbetleri yaptığım öğretmen arkadaşımın pazardaki bu halini hayal edince…

Bakmayın, “güldüm” diyorum lakin çok da düşündürücü, üzücü bir durum.

Hâlâ da devam ediyor. Eğitim-İş Sendikası’nın 16 bin öğretmen ile yaptığı araştırmaya nazaran, ek iş arama muhtaçlığı hisseden öğretmen oranı yüzde 91, öğretmenlik mesleği ile ilgisi olmayan ek iş yapanların oranı ise yüzde 17…

Bizim arkadaş bu yüzde 17’lik kesimdendi…

ÖĞRETMENLERİN YÜZDE 60’I MESLEĞİ BIRAKMAYI DÜŞÜNÜYOR

Öğretmenlerin yüzde 94’ü giyinme masraflarını, yüzde 90’ı çocuklarının eğitim masraflarını karşılayamıyor, yüzde 90’ı kredi kartı borcunu ödeyemiyor, yüzde 93’ü maaşının düşüklüğü nedeniyle ruhsal meseleler yaşıyor.

Geliri masrafından az olanlar yüzde 62, her ay borç para arayanların oranı yüzde 43, mesleği bırakmayı düşünenlerin oranı yüzde 60 ve yüzde 83’ü yoksulluk hududunun altında hane gelirine sahip.

TÜRKİYE’NİN YOKSULLAŞMASININ HİKAYESİ; TRİLYON DOLARDAN 800 MİLYARA

İşte tekrar yoksullaşmayı yazdık. Türkiye şu son yıllarda uygulanan iktisat siyasetleri nedeniyle dayanılmaz yoksullaşıyor. 2013 yılında trilyon dolarlık iktisat olmaya ramak kalmış iken, bugün 800 milyar dolarlık bir ekonomiyiz.

Bu faiz siyasetinin, yaşanmakta olan döviz krizinin bir sonucu…

Evet, global krizler, meseleler var; doğrudur. Lakin Hindistan’a bakalım mesela; 2013’te 1.8 trilyon dolardan 2021’de 3.2 trilyon dolarlık iktisat olmayı başardı.

Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) Ekim ayında yayımladığı ve son olarak güncellediği Dünya İktisadının Görünümü (WEO) 2022 raporuna ve buna bağlı bilgi dizilerine nazaran, 2021 yılında 817.5 milyar dolarlık Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) ile dünyanın 20’nci büyük iktisadı olduk.

Hatırlarsınız; bir vakitler, “2023’te dünyanın ilk 10 ekonomisi arasına girme” muhabbeti vardı. Olacak iş değildi zaten…

Ama şu var; 2013 Türkiye’nin zirvesiydi… O yıl GSYİH’mız 957.5 milyar dolara ulaşmıştı ve dünyanın 16’ıncı büyük ekonomisiydik. Endonezya’yı, Suudi Arabistan’ı, Hollanda’yı geçmiştik. Onlardan daha büyük ekonomiydik. 2021’de bu ülkelerin hepsi bizim üzerimizde.

DOĞRU İKTİSAT SİYASETLERİ OLAN GÜÇLÜ EKONOMİLER ORTAYI NASIL AÇIYORLAR?

2013’te Güney Kore ile ortamızda ekonomik büyüklük bakımından 410 milyar dolar varken, 2021’de 990 milyar dolar fark var. O vakit sıralamada ortamızda 4 basamak vardı, artık 10 basamak var. Yanlışsız iktisat siyasetleri olan güçlü ekonomiler ortayı işte bu türlü açıyorlar.

Bizim üzere berbat örnekler de var. Brezilya… Orada da popülist önderler sayesinde 2.47 trilyon dolar olan ve 7’nci sırada yer alan ülke ekonomisi, 2021’de 1.6 trilyon dolar ile 13’üncü sıraya indi.

Aşağıdaki tablolardan 2013 ve 2021’de ülke ekonomilerinin nerelerden nereye geldiğini inceleyebilirsiniz.

KİŞİ BAŞI GELİRDE 9 YILDA YÜZDE 23 YOKSULLAŞTIK, KOMŞULAR BİZİ NASIL GEÇTİ?

Gelelim kişi başı gelire… 2013 yılında kişi başı GSYİH’mız 12 bin 490 dolar ile dorukta iken, 2021’de 9 bin 650 dolara indik. 2020’de ise 8 bin 610 dolara kadar gerilemiştik.

2013’teki doruğa nazaran, 2 bin 840 dolar yoksullaştık. Türkiye’nin her bir vatandaşı dokuz yılda neredeyse dörtte bir, yüzde 23 oranında gelir kaybına uğradı.

Döviz krizinin başladığı 2018 yılında değerli bir memleketler arası refah göstergesi olan kişi başı 10 bin doların altına indik ve gelecek yıl da bu düzeye çıkmamız sıkıntı. IMF’ye nazaran 2023’te kişi başı GSYİH, 9 bin 960 dolar olacak.

Biz bu türlü yoksullaşırken, birçok ülke zenginleşiyor. Komşularımıza bakalım; Bulgaristan ve Romanya… Evet, Avrupa Birliği (AB) üyesi oldular, onun da katkısı var lakin 9 yılda kişi başı gelirleri yüzde 50’nin üzerinde arttı.

Bulgaristan’ın 2013’te 7 bin 700 dolar olan kişi başı geliri 2021’de 11 bin 750 dolar oldu. Romanya ise, kişi başı gelirini son 9 yılda 9 bin 530 dolardan 14 bin 790 dolara çıkardı. Biz, 9 bin 650 dolardayız, hatırlatıyorum…

Diyeceksiniz, onlar AB üyesi oldular, yardımlar, fonlar vs. zenginleştiler. Tıpkı devirde (2013-2021) Güney Kore’nin kişi başı ulusal geliri 27 bin 180 dolardan 35 bin dolara çıktı. “Fakir” Hindistan 1 bin 450 dolardan 2 bin 280 dolara, son devirde atılım yapan Gürcistan, 4 bin 620 dolardan 5 bin 10 dolara çıktı.

DÜNYA İKTİSADINDA BEKLENTİLER OLUMLU TARAFTA, ENDEKSLER YÜKSELİYOR

Dünya iktisadına bakacak olursak, geçen hafta olumlu bir hava vardı. Merkez bankalarının korkulduğu oranlarda faiz artırımlarına gitmeyeceği beklentileriyle, Avrupa’da endeksler 6 haftadır art arda yükseliyor. İngiltere’de ve İspanya’da endeksler son 3 ayın en yüksek seviyesine çıktı.

ABD’de Dow Jones endeksi haftayı yüzde 1.8, S&P 500 de yüzde 1.5 yükselişle kapadı. ABD Merkez Bankası’nın (FED) daha düşük oranlarda faiz artırımlarına gideceği ve Çin’de Merkez Bankası’nın bankalar için zorunlu karşılık oranını 25 baz puan düşürmesi beklentilerin olumluya dönmesine neden oldu.

KARA CUMA’DA ONLINE SATIŞLAR 9 MİLYAR DOLAR İLE REKOR KIRDI

ABD’de Şükran Günü’nden sonra gelen ilk cuma günü olan ve ‘Kara Cuma’ olarak bilinen indirimli alışveriş gününde, online satışların 9 milyar dolar ile rekor kıracağı beklentisi de tüketicilerin ekonomiye olan güveninin göstergesi olarak yorumlanıyor.

Bu hafta ise, bazı FED yetkilerinin konuşmaları ile ABD’de GSYİH verisinin ikinci gözden geçirmesi yakından izlenecek. Ayrıyeten, imalat sanayi endeksi, tüketici inanç endeksi ve şahsî gelir ve harcamalar bilgileri de açıklanacak. Euro Bölgesi’nde ise enflasyon verileri açıklanıyor. Enflasyonda olası bir düşüş olumlu havaya daha da destek verecek. Ayrıca, Türkiye’nin yanı sıra Kanada, Hindistan, Brezilya ve İsviçre üçüncü çeyrek büyüme bilgilerini açıklayacak.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
betturkey
escort
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
adalar escort
arnavutköy escort
ataşehir escort
avcılar escort
bağcılar escort
bahçelievler escort
bakırköy escort
başakşehir escort
bayrampaşa escort
beşiktaş escort
beykoz escort
beylikdüzü escort
beyoğlu escort
büyükçekmece escort
çatalca escort
çekmeköy escort
esenler escort
esenyurt escort
eyüp escort
fatih escort
gaziosmanpaşa escort
güngören escort
kadıköy escort
kağıthane escort
kartal escort
küçükçekmece escort
maltepe escort
pendik escort
sancaktepe escort
sarıyer escort
şile escort
silivri escort
şişli escort
sultanbeyli escort
sultangazi escort
tuzla escort
ümraniye escort
üsküdar escort
zeytinburnu escort
istanbul escort
istanbul escort